Wanneer een werkgever een vaststellingsovereenkomst aanbiedt, wordt daar vaak een duidelijke boodschap aan gekoppeld: teken nu, want anders volgt een ontslagprocedure bij het UWV. Veel werknemers krijgen daardoor het gevoel dat het ontslag uiteindelijk toch wel zal plaatsvinden en dat onderhandelen weinig zin heeft. Dat is echter een misverstand.
Bij WS Advocaten zien wij regelmatig dat werknemers een betere uitkomst bereiken door niet direct akkoord te gaan met het eerste voorstel. Bovendien blijkt in de praktijk dat een UWV-procedure lang niet altijd leidt tot een definitief einde van de discussie.
Geen handtekening betekent geen ontslag
Wie een vaststellingsovereenkomst niet ondertekent, blijft gewoon in dienst. De werkgever zal vervolgens moeten aantonen dat sprake is van een geldige ontslaggrond.
Bij een bedrijfseconomisch ontslag moet de werkgever onder meer bewijzen:
- dat arbeidsplaatsen daadwerkelijk komen te vervallen;
- dat het afspiegelingsbeginsel correct is toegepast;
- dat zorgvuldig is onderzocht of herplaatsing mogelijk is;
- dat de ontslagselectie juist is uitgevoerd.
Dat lijkt eenvoudig, maar in de praktijk gaat het regelmatig mis. Werkgevers maken fouten bij het afspiegelen, nemen vergelijkbare functies niet mee of verrichten onvoldoende inspanningen om werknemers te herplaatsen.
Het UWV wijst ontslagaanvragen regelmatig af
Een UWV-procedure is geen formaliteit. Het UWV toetst kritisch of de wettelijke vereisten zijn nageleefd. Als de werkgever zijn dossier niet op orde heeft, wordt de ontslagaanvraag afgewezen.
Dat betekent dat de arbeidsovereenkomst blijft bestaan en de werkgever het loon moet blijven doorbetalen.
Juist op dat moment ontstaat vaak ruimte voor nieuwe onderhandelingen. Een werkgever die eerst een beperkte vergoeding aanbood, blijkt soms bereid verder te gaan wanneer een UWV-procedure mislukt.
Ook na een UWV-vergunning kan de werknemer nog naar de rechter
Het belangrijkste punt dat veel werknemers niet beseffen, is dat een ontslagvergunning van het UWV niet altijd het laatste woord is.
Na een ontslag met toestemming van het UWV kan de werknemer de kantonrechter verzoeken om:
- herstel van de arbeidsovereenkomst; of
- toekenning van een billijke vergoeding.
Deze mogelijkheid volgt uit artikel 7:682 BW.
De rechter beoordeelt vervolgens zelfstandig of de werkgever daadwerkelijk voldeed aan de wettelijke vereisten voor ontslag. De rechter is daarbij niet gebonden aan het oordeel van het UWV.
De Hoge Raad: alle omstandigheden tellen mee
Dat rechters een zelfstandige toets uitvoeren, blijkt ook uit de rechtspraak van de Hoge Raad.
In het bekende arrest New Hairstyle (HR 30 juni 2017, ECLI:NL:HR:2017:1187) heeft de Hoge Raad bepaald dat bij het vaststellen van een billijke vergoeding rekening moet worden gehouden met alle omstandigheden van het geval. De vergoeding moet aansluiten bij de daadwerkelijke gevolgen van het onrechtmatige handelen van de werkgever.
Deze uitspraak speelt nog steeds een belangrijke rol wanneer een werknemer na een UWV-procedure stelt dat de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld.
Rechters corrigeren UWV-besluiten soms
Ook in recente rechtspraak blijkt dat een door het UWV goedgekeurd ontslag niet automatisch betekent dat de werkgever juridisch veilig is.
Zo heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in ECLI:NL:GHARL:2025:531 opnieuw benadrukt dat werkgevers een serieuze en aantoonbare herplaatsingsinspanning moeten verrichten. Wanneer dat onvoldoende gebeurt, kan een ontslagbesluit alsnog onder druk komen te staan.
Daarnaast blijkt uit verschillende uitspraken dat fouten bij afspiegeling, functievergelijking of herplaatsing ook na een UWV-procedure door de rechter kunnen worden gecorrigeerd.
Een UWV-procedure kan uw onderhandelingspositie juist versterken
Werkgevers presenteren een vaststellingsovereenkomst vaak als een aantrekkelijk alternatief voor een langdurige procedure. Soms klopt dat. Maar soms wordt vooral geprobeerd druk uit te oefenen.
Wie niet onmiddellijk tekent, krijgt vaak:
- inzicht in de argumenten van de werkgever;
- de mogelijkheid om verweer te voeren;
- meer informatie over de financiële situatie van de onderneming;
- een beter beeld van de procesrisico’s van de werkgever.
Daarmee kan de onderhandelingspositie juist sterker worden.
Laat u niet bang maken met het argument: “anders gaan we naar het UWV”
Het enkele feit dat een werkgever dreigt met een UWV-procedure betekent niet dat het ontslag juridisch standhoudt. Het UWV kan de aanvraag afwijzen. En zelfs wanneer het UWV toestemming verleent, kan de kantonrechter nog ingrijpen.
Daarom is het verstandig een vaststellingsovereenkomst nooit uitsluitend te beoordelen vanuit de vraag: “Mag de werkgever naar het UWV?” De veel belangrijkere vraag is: hoe sterk staat de werkgever werkelijk?
Conclusie
Een vaststellingsovereenkomst niet tekenen betekent niet automatisch dat ontslag volgt. De werkgever moet zijn zaak eerst bewijzen bij het UWV. Dat lukt lang niet altijd. En zelfs wanneer een ontslagvergunning wordt verleend, kan de kantonrechter het oordeel van het UWV nog toetsen en in bepaalde gevallen een billijke vergoeding toekennen of herstel van de arbeidsovereenkomst bevelen.
De praktijk laat daarom zien dat een werknemer die een VSO weigert niet noodzakelijk slechter af is. Integendeel: soms ontstaat juist daardoor een sterkere onderhandelingspositie en een aanzienlijk betere regeling.
WS Advocaten staat werknemers bij in onderhandelingen over vaststellingsovereenkomsten, UWV-procedures en procedures bij de kantonrechter. Een eerste beoordeling maakt vaak snel duidelijk of het voorstel van de werkgever redelijk is of dat er ruimte bestaat voor een beter resultaat.
Belangrijke rechtspraak: HR 30 juni 2017, ECLI:NL:HR:2017:1187 (New Hairstyle); Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, ECLI:NL:GHARL:2025:531; zie tevens de mogelijkheden van art. 7:682 BW na een UWV-ontslag.
Contact met een arbeidsrecht advocaat in Amsterdam
Zoek je betrokkenheid en een direct, persoonlijk contact met een ervaren specialist arbeidsrecht in Amsterdam over ontslag via een VSO? Bel onze gespecialiseerde advocaten arbeidsrecht voor vragen en juridisch advies.