Ontslag op staande voet: kies je voor loondoorbetaling of een billijke vergoeding?

Een ontslag op staande voet behoort tot de zwaarste maatregelen die een werkgever kan nemen. Van het ene op het andere moment verliest een werknemer zijn baan, inkomen en vaak ook zijn recht op een WW-uitkering. Toch blijkt in de praktijk regelmatig dat een ontslag op staande voet juridisch niet houdbaar is. Veel werknemers weten vervolgens niet welke rechten zij hebben. Is het beter om loon door te vorderen alsof het ontslag nooit heeft plaatsgevonden? Of is een billijke vergoeding de verstandigste keuze?

Als advocaat ontslag specialist zien wij dagelijks dat deze keuze grote financiële gevolgen kan hebben. In dit artikel leggen wij uit wat het verschil is tussen loondoorbetaling en een billijke vergoeding na een ontslag op staande voet en waar u als werknemer op moet letten.

Wat is een ontslag op staande voet?

Bij een ontslag op staande voet eindigt de arbeidsovereenkomst direct. Er geldt geen opzegtermijn en er is geen toestemming van het UWV of de kantonrechter nodig.

Een werkgever mag alleen tot ontslag op staande voet overgaan wanneer sprake is van een dringende reden. Denk bijvoorbeeld aan:

• diefstal;
• fraude;
• geweld;
• ernstige bedreiging;
• hardnekkige werkweigering;
• ernstige schending van bedrijfsregels.

Niet iedere fout of overtreding rechtvaardigt echter een ontslag op staande voet. Omdat de gevolgen voor een werknemer zeer groot zijn, gelden strenge wettelijke eisen.

Wanneer is een ontslag op staande voet ongeldig?

Een werkgever moet aan drie belangrijke voorwaarden voldoen:

Er moet sprake zijn van een dringende reden

De gedraging moet zo ernstig zijn dat van de werkgever niet kan worden verwacht de arbeidsovereenkomst nog langer voort te zetten.

Het ontslag moet onverwijld worden gegeven

De werkgever moet voortvarend handelen nadat de vermeende misdraging bekend is geworden.

De reden moet direct worden meegedeeld

De werknemer moet onmiddellijk weten waarom hij wordt ontslagen zodat hij zich daartegen kan verweren.

Ontbreekt één van deze elementen, dan bestaat een reële kans dat het ontslag niet rechtsgeldig is.

Loondoorbetaling na ontslag op staande voet

Wanneer een werknemer het ontslag vernietigt, wordt juridisch aangenomen dat de arbeidsovereenkomst gewoon is blijven bestaan.

Dat betekent dat de werkgever alsnog het volledige loon moet betalen vanaf de ontslagdatum.

Vaak komt daar nog bij:

• vakantiegeld;
• pensioenopbouw;
• wettelijke rente;
• wettelijke verhoging wegens te late loonbetaling.

Dit kan vooral aantrekkelijk zijn wanneer de werknemer wil terugkeren naar zijn functie of wanneer nog geen nieuwe baan is gevonden.

Een belangrijk aandachtspunt is dat de werknemer zich beschikbaar moet houden voor werk. Wie loon vordert maar niet bereid is werkzaamheden te verrichten, loopt risico dat zijn aanspraken worden beperkt.

Wat is een billijke vergoeding?

Veel werknemers willen na een conflict niet meer terug naar hun werkgever. In dat geval kan het verstandiger zijn om het ontslag te accepteren en een billijke vergoeding te vragen.

Een billijke vergoeding is een aanvullende schadevergoeding die kan worden toegekend wanneer de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld.

De rechter kijkt daarbij onder meer naar:

• de ernst van het handelen van de werkgever;
• de duur van het dienstverband;
• de leeftijd van de werknemer;
• de arbeidsmarktpositie;
• de kans dat het dienstverband zonder het ontslag zou hebben voortgeduurd;
• het daadwerkelijke inkomensverlies.

Daardoor kan een billijke vergoeding variëren van enkele duizenden euro’s tot bedragen die oplopen tot meerdere jaarsalarissen.

Loondoorbetaling of billijke vergoeding: wat is slimmer?

Dat hangt af van de situatie.

Kies vaker voor loondoorbetaling wanneer:

• u wilt terugkeren naar uw werkgever;
• u nog geen nieuwe baan heeft;
• het dienstverband waarschijnlijk nog lang had voortgeduurd;
• de werkgever financieel gezond is.

Kies vaker voor een billijke vergoeding wanneer:

• de arbeidsrelatie onherstelbaar beschadigd is;
• terugkeer niet meer realistisch is;
• u snel elders aan de slag kunt;
• de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld.

De optimale strategie verschilt per zaak. Daarom is het verstandig om direct juridisch advies in te winnen bij een arbeidsrecht advocaat of advocaat ontslag specialist.

Heeft u daarnaast nog recht op andere vergoedingen?

Ja. Naast loon of een billijke vergoeding kan vaak ook aanspraak bestaan op:

Transitievergoeding

Wanneer het ontslag op initiatief van de werkgever plaatsvindt, bestaat veelal recht op een transitievergoeding.

Vergoeding wegens onregelmatige opzegging

Bij een onterecht ontslag op staande voet kan de werkgever ook een gefixeerde schadevergoeding verschuldigd zijn ter hoogte van het loon over de geldende opzegtermijn.

Wettelijke rente

Over achterstallige betalingen kan wettelijke rente verschuldigd zijn.

Wettelijke verhoging

Bij te late loonbetaling kan de rechter een wettelijke verhoging toekennen.

Hierdoor kan de totale claim aanzienlijk hoger uitvallen dan veel werknemers denken.

Voorbeeld van een ontslagbrief

Ontvangt u een brief zoals hieronder? Neem dan direct contact op met een advocaat ontslag specialist.

Betreft: ontslag op staande voet

Geachte heer/mevrouw [naam werknemer],

Hierbij delen wij u mede dat wij uw arbeidsovereenkomst met onmiddellijke ingang beëindigen wegens een dringende reden.

Aan dit ontslag leggen wij ten grondslag dat u op [datum] de volgende gedraging(en) heeft verricht:

• omschrijvinggedraging];
• omschrijvinggedraging];
• eventueleeerderewaarschuwingen].

Wij achten deze gedraging(en) dermate ernstig dat voortzetting van het dienstverband niet langer mogelijk is.

De arbeidsovereenkomst eindigt daarom met onmiddellijke ingang.

Wij verzoeken u alle bedrijfseigendommen direct aan ons te retourneren.

Met vriendelijke groet,

Werkgever

Conclusie