Ontslag door UWV? Kantonrechter prikt door concernstructuur bij nieuwe vacature

Veel werkgevers denken dat een ontslagdossier is afgerond zodra het UWV toestemming heeft gegeven voor een bedrijfseconomisch ontslag. Een recente uitspraak van de kantonrechter, waarbij mr. Paul Snijders optrad voor de werknemer, laat echter zien dat dit niet altijd het geval is. Ook na een ontslagvergunning van het UWV kunnen werkgevers nog tegen juridische problemen aanlopen wanneer binnen korte tijd vergelijkbare werkzaamheden opnieuw beschikbaar komen in een internationale setting. 

De kantonrechter (de uitspraak is nog niet gepubliceerd) oordeelde op basis van de wetsgeschiedenis dat een werkgever een voormalige werknemer had moeten wijzen op een nieuwe functie die ontstond bij een buitenlandse groepsmaatschappij binnen hetzelfde concern.

Van reorganisatie naar ontslag UWV

De werknemer was werkzaam als Customer Experience Agent binnen een internationaal concern, als enige agent met een unieke functie in een Nederlandse BV. Als gevolg van een reorganisatie werden de werkzaamheden verplaatst en “geabsorbeerd” naar Denemarken. De werkgever vroeg vervolgens toestemming aan het UWV om de arbeidsovereenkomst te beëindigen wegens bedrijfseconomische omstandigheden. Het UWV verleende die toestemming, waarna het dienstverband werd opgezegd.

Enkele maanden later ontstond binnen de Deense groepsmaatschappij opnieuw een vacature voor een Nederlandstalige Customer Experience Agent. Die vacature werd niet aan de voormalige werknemer aangeboden. Dat leidde tot een procedure bij de kantonrechter in Roermond.

Wat is de wederindiensttredingsvoorwaarde?

Bij een ontslag wegens bedrijfseconomische redenen gelden ook na beëindiging van het dienstverband bepaalde verplichtingen. Een werkgever mag niet zonder meer dezelfde of vergelijkbare werkzaamheden opnieuw laten verrichten door een ander zonder eerst de ontslagen werknemer de gelegenheid te geven terug te keren. Dit wordt de wederindiensttredingsvoorwaarde genoemd.

Werkzaamheden vacature daadwerkelijk vergelijkbaar

In de praktijk ontstaat regelmatig discussie over de vraag wanneer werkzaamheden daadwerkelijk vergelijkbaar zijn en of een werkgever een vacature had moeten aanbieden. Een advocaat arbeidsrecht beoordeelt in dergelijke situaties vaak of het ontslag wel volledig volgens de regels is verlopen. Hoewel het UWV een ontslagvergunning had verleend, betekende dat in deze zaak niet dat de discussie daarmee was geëindigd.

Wederindiensttredingsvoorwaarde bij dezelfde “werkgever”

Normaal gesproken geldt de wederindiensttredingsvoorwaarde alleen ten opzichte van dezelfde werkgever. In deze zaak ontstond de vacature echter niet bij de Nederlandse werkgever (BV), maar bij een Deense groepsmaatschappij.

Wetsgeschiedenis: “dezelfde werkgever” vs “dezelfde rechtspersoon”

De kantonrechter erkent dat de wetgever bij artikel 7:681 BW heeft bedoeld dat met “dezelfde werkgever” in beginsel dezelfde rechtspersoon wordt bedoeld. De rechtbank kiest vervolgens bewust voor een uitzondering op dat uitgangspunt. In de Memorie van Toelichting bij artikel 7:681 BW heeft de wetgever immers tot uitgangspunt genomen dat onder “dezelfde werkgever” moet worden verstaan: “dezelfde rechtspersoon”. In de regel geldt de wederindiensttredingsvoorwaarde dus niet voor andere vennootschappen binnen een concern.

Gedachte achter de wetsgeschiedenis

Volgens de rechtbank gaat de gedachte achter de wetsgeschiedenis uit van een situatie waarin verschillende rechtspersonen géén beslissende invloed hebben op elkaars personeelsbeleid. Wanneer die verwevenheid er wel is, wordt een strikt onderscheid tussen beide vennootschappen minder vanzelfsprekend.

Hoe de arbeidsverhouding en de reorganisatie in werkelijkheid zijn georganiseerd

De kantonrechter acht daarbij van belang:

• • dat de werknemer feitelijk werkzaam was binnen een Deens team,
  • vanuit Denemarken werd aangestuurd,
  • dat haar werkzaamheden naar die Deense vennootschap waren verplaatst
  • en dat juist binnen diezelfde organisatie vervolgens een vergelijkbare functie vrijkwam
  • bovendien was de vacature concernbreed bekend.

Onder die omstandigheden mocht de werkgever zich volgens de kantonrechter niet beperken tot een formeel beroep op het onderscheid tussen twee afzonderlijke rechtspersonen.

Ruime uitleg van het begrip “dezelfde werkgever”

Daarmee kiest de kantonrechter voor een feitelijke benadering boven een strikt juridische benadering. Hoewel de wetsgeschiedenis uitgaat van dezelfde rechtspersoon, wordt in deze uitspraak doorslaggevend geacht hoe de arbeidsverhouding en de reorganisatie in werkelijkheid waren georganiseerd.

Na reorganisatie vergelijkbare werkzaamheden opnieuw beschikbaar

Voor werknemers laat deze uitspraak zien dat een ontslag via het UWV niet altijd het einde van de mogelijkheden is. Wanneer kort na een reorganisatie vergelijkbare werkzaamheden opnieuw beschikbaar komen, kan het verstandig zijn juridisch advies in te winnen bij een advocaat arbeidsrecht. Soms blijkt dat een werkgever bepaalde verplichtingen niet is nagekomen, ook al heeft het UWV eerder toestemming voor ontslag verleend.

De uitspraak laat bovendien zien dat niet alleen gekeken wordt naar de naam van de werkgever op papier. De kantonrechter kijkt ook naar de feitelijke organisatie van het werk, de aansturing en de positie van de werknemer binnen het concern.

Vacatures die ontstaan na een reorganisatie

Voor werkgevers laat deze uitspraak zien dat een UWV-procedure niet alle risico’s wegneemt. Zeker binnen internationale concerns moet zorgvuldig worden gekeken naar vacatures die ontstaan na een reorganisatie. De kantonrechter benadrukt dat niet alleen de juridische structuur van belang is, maar ook hoe werkzaamheden feitelijk zijn georganiseerd.

Werkgevers die een reorganisatie voorbereiden doen er verstandig aan tijdig advies in te winnen bij een advocaat arbeidsrecht, zodat achteraf geen discussie ontstaat over de wederindiensttredingsvoorwaarde of de gevolgen van een ontslag via het UWV.

Oordeel kantonrechter: billijke vergoeding € 50.000 bruto

Omdat de vacature inmiddels was ingevuld, vond de kantonrechter herstel van het dienstverband niet meer zinvol. Wel werd geoordeeld dat de wederindiensttredingsvoorwaarde was geschonden. De werkgever werd veroordeeld tot betaling van een billijke vergoeding van € 50.000 bruto, naast andere vergoedingen en de proceskosten.

Ontslagvergunning UWV: niet het laatste woord

Deze nog niet gepubliceerde uitspraak van de kantonrechter laat zien dat een ontslagvergunning van het UWV niet altijd het laatste woord is. Onder bijzondere omstandigheden kan de wederindiensttredingsvoorwaarde ook een rol spelen wanneer elders nieuwe functies ontstaan binnen een internationale concernstructuur.

Voor werknemers die na een reorganisatie hun baan verliezen, maar vervolgens zien dat vergelijkbare werkzaamheden elders binnen het concern in het buitenland opnieuw worden ingevuld, kan deze uitspraak belangrijke aanknopingspunten bieden. Voor werkgevers vormt de beschikking een waarschuwing dat ook na een succesvolle UWV-procedure zorgvuldig moet worden gehandeld.

Heeft u vragen over ontslag, een reorganisatie, een procedure bij het UWV, een billijke vergoeding of de wederindiensttredingsvoorwaarde? Een gespecialiseerde advocaat arbeidsrecht kan beoordelen of het ontslag rechtsgeldig is verlopen en welke mogelijkheden er nog zijn. Vooral bij internationale concerns blijkt de feitelijke situatie soms belangrijker dan de formele structuur op papier.

Contact met een arbeidsrecht advocaat in Amsterdam

Zoek je betrokkenheid en een direct, persoonlijk contact met een ervaren specialist arbeidsrecht in Amsterdam over ontslag via het UWV? Bel onze gespecialiseerde advocaten arbeidsrecht voor vragen en juridisch advies.