Mag dader seksueel delict beroep doen op WA-verzekering?

De clausule (hierna: de opzetclausule) houdt in:

“Niet gedekt is de aansprakelijkheid van een verzekerde voor schade die voor hem het beoogde of zekere gevolg is van zijn handelen of nalaten.”

Toch is voor recht verklaard dat de verzekeraar gehouden is om onder  “deze” polis dekking te verlenen en uit te keren.

Opzetclausule in verzekeringsovereenkomsten

Naar gangbare inzichten heeft een aansprakelijkheidsverzekering (mede) een maatschappelijke functie, des dat zij de aansprakelijke in staat stelt om de door hem onrechtmatig toegebrachte schade aan de benadeelde(n) te vergoeden. Deze strekking heeft de Hoge Raad er in een aantal hierna te bespreken arresten toe gebracht  om de opzetclausule in dergelijke verzekeringen zo uit te leggen dat benadeelden niet spoedig in de kou (kunnen) komen te staan.

Over deze (destijds geldende) opzetclausule, heeft de Hoge Raad zich voor het eerst uitgesproken in het Veerman-arrest. De Hoge Raad overwoog dat in een geval waarin een verzekerde letsel heeft toegebracht de opzetclausule geen verdere strekking heeft dan van de dekking uit te sluiten de aansprakelijkheid van een verzekerde die het letsel heeft beoogd of zich ervan bewust was dat letsel, het gevolg van zijn handelen zou zijn. Veerman was  zich er niet van bewust was dat het letsel van het slachtoffer het gevolg van de klap zou zijn, zodat niet kan worden gezegd dat het oogletsel van het slachtoffer voor Veerman het zekere gevolg was van zijn handelen.

De Hoge Raad is in het latere arrest Aegon/Van der Linden nader ingegaan op de in het Veerman-arrest ingezette koers.  In dit latere arrest was sprake van een mishandeling in een café. Het beroep op de opzetclausule werd verworpen. Het Aegon/Van der Linden-arrest maakt duidelijk dat de opzet van de dader moet gericht zijn op het in feite toegebrachte letsel.

Latere rechtspraak heeft duidelijk gemaakt dat de opzetclausule geen zinloze bepaling is, in die zin dat een beroep daarop bij voorbaat tot mislukken gedoemd is.

In het arrest [A]/Interpolis werd het beroep door de aangesproken WA-verzekeraar op de opzetclausule gehonoreerd. Uit de gedragingen van [A] werd afgeleid dat verzekerde zich ervan bewust was dat het opgetreden letsel het zekere gevolg was van zijn handelen.

Opzetclausule aangepast

Inmiddels is die opzetclausule aangepast in dier voege dat – kort gezegd – schade verband houdend met seksuele gedragingen niet (meer) is gedekt. Ook overigens is die clausule inmiddels ten nadele van verzekerden en hun slachtoffers aangescherpt door een koppeling aan te brengen met de schade-berokkenende gedraging en niet meer met de schade.

Beroep op nieuwe opzetclausule

De feitenrechtspraak biedt een verdeeld beeld met betrekking tot de vraag of de aangesproken WA-verzekeraar met vrucht beroep kan doen op deze nieuwe opzetclausule. Een aantal colleges heeft zo’n beroep gehonoreerd. Zo overwoog het Hof Leeuwarden dat voldoende is dat destijds al duidelijk was dat seksueel misbruik psychische klachten teweeg zou (kunnen) brengen.  Een opvatting die niet geheel strookt met rechtspraak van de Hoge Raad.

In een aantal zaken is het beroep op de opzetclausule verworpen. De gevolgde redeneringen komen er op neer dat de dader/verzekerde niet heeft beoogd om aan het slachtoffer het toegebrachte letsel toe te brengen en dat de dader zich er ook niet van bewust was dat dit letsel het gevolg van zijn handelen zou zijn. Van handelen met het opzet als oogmerk of opzet als zekerheidsbewustzijn zoals de opzetclausule dit vereist, is dus geen sprake.

Of in de toekomst een beroep van de verzekeraar op de opzetclausule al dan niet mogelijk is zal de toekomst moeten uitwijzen. De zojuist genoemde rechterlijke uitspraken brengen ons niet veel verder.

Call Now Button
advocaat amsterdam