Gerechtshof stelt vragen over advocaatkeuze bij rechtsbijstandverzekering – ook bij advies vaststellingsovereenkomst
Gerechtshof ’s-Hertogenbosch heeft in een principiële zaak over de vrije advocaatkeuze bij een rechtsbijstandverzekering de vraag gesteld of een verzekerde in de buitengerechtelijke fase, bij het opstellen van een vaststellingsovereenkomst, recht heeft op een zelfgekozen advocaat en of de verzekeraar verplicht is de kosten daarvan te vergoeden.
🧾 Achtergrond: arbeidsconflict en rechtsbijstand
De verzekerde werknemer had een arbeidsconflict met haar werkgever en meldde dit bij Stichting Achmea Rechtsbijstand (SAR). Hoewel SAR een interne jurist aanwees, schakelde de verzekerde zelf een externe advocaat in om haar te begeleiden bij de onderhandelingen over een beëindiging van het dienstverband. Deze onderhandelingen resulteerden in een vaststellingsovereenkomst, waarmee de procedure werd voorkomen.
📌 Wat houdt de buitengerechtelijke fase in?
De buitengerechtelijke fase (dus niet in het geval van een gerechtelijke procedure) omvatte:
- Juridisch advies over de beëindiging van het dienstverband.
- Onderhandelingen met de werkgever over een billijke vergoeding.
- Het opstellen en beoordelen van een vaststellingsovereenkomst.
- Het opstellen van een procesadvies over mogelijke gerechtelijke stappen.
- Correspondentie met de werkgever en voorbereiding op een eventuele procedure.
De verzekerde werknemer stelde dat deze werkzaamheden vallen onder het begrip “gerechtelijke procedure” zoals bedoeld in Europese regelgeving, en dat zij dus recht had op vergoeding van de advocaatkosten van de advocaat die zij zelf in de arm had genomen.
🏛️ Moet de verzekeraar betalen: Europese richtlijn vs. polisvoorwaarden
De kernvraag was of artikel 201 van Richtlijn 2009/138/EG ook van toepassing is op de buitengerechtelijke fase. Volgens het Europese Hof van Justitie (arrest Vlaamse Balies) moet elke fase die kan leiden tot een procedure bij een rechterlijke instantie – zelfs een voorafgaande fase – ook worden beschouwd als “een gerechtelijke procedure”.
SAR stelde dat vrije advocaatkeuze alleen geldt bij daadwerkelijke gerechtelijke of administratieve procedures, zoals ook in de polisvoorwaarden is opgenomen. In de praktijk betekent dat, dat een eigen advocaat alleen wordt betaald bij een procedure bij de rechter of het UWV.
🧑⚖️ Uitspraak en vervolg
Het hof oordeelde dat de Europese regelgeving onvoldoende duidelijk is om definitief uitspraak te doen. Daarom is het hof voornemens “prejudiciële vragen” te stellen aan de Hoge Raad, onder andere over:
- De reikwijdte van het begrip “gerechtelijke procedure”.
- Of een verzekerde ook in de buitengerechtelijke fase, zoals bij het opstellen of beoordelen van een vaststellingsovereenkomst, recht heeft op vrije advocaatkeuze.
- Of een verzekeraar mag bepalen of een zaak kans van slagen heeft en of schadeloosstelling een alternatief mag zijn voor rechtsbijstand.
📈 Belang voor werknemers en verzekeraars bij een VSO
Deze zaak heeft grote impact op de interpretatie van rechtsbijstandverzekeringen in Nederland. De uitkomst kan beslissend zijn voor de vraag of een werknemer die een rechtsbijstandverzekering heeft, zelf een advocaat mag uitkiezen als de werkgever een vaststellingsovereenkomst aanbiedt; dus voordat een juridische procedure wordt gevoerd. Het woord is nu aan de Hoge Raad.
Contact met een arbeidsrecht advocaat in Amsterdam over VSO en betaling door rechtsbijstandverzekering
Zoek je betrokkenheid en een direct, persoonlijk contact met een ervaren specialist arbeidsrecht in Amsterdam? Bel onze gespecialiseerde advocaten arbeidsrecht en ontslagrecht voor vragen en juridisch advies over VSO en betaling door uw rechtsbijstandverzekering.